Attenzione: i dati modificati non sono ancora stati salvati. Per confermare inserimenti o cancellazioni di voci è necessario confermare con il tasto SALVA/INSERISCI in fondo alla pagina
CNR Institutional Research Information System
Chronic respiratory diseases, including chronic obstructive pulmonary disease (COPD), asthma, pneumoconiosis, interstitial lung disease (ILD) and pulmonary sarcoidosis, are major global causes of mortality and morbidity. Although the COVID-19 pandemic has influenced acute respiratory health, its impact on chronic respiratory conditions remains unclear. We estimated the global, regional and national burden of chronic respiratory diseases from 1990 to 2023, including risk factors, and evaluated how these burdens have shifted during the COVID-19 pandemic using the Global Burden of Disease Study 2023. In 2023, chronic respiratory diseases accounted for 569.2 million (95% uncertainty interval (UI), 508.8-639.8) cases and 4.2 million (3.6-5.1) deaths. The age-standardized death rate declined by 25.7% globally from 1990 to 2023 despite an increase in ILD and pulmonary sarcoidosis. Mortality declined in younger males, especially for asthma, whereas older adults experienced a rise in ILD and pulmonary sarcoidosis. Smoking was the primary risk factor for COPD, whereas high body mass index and silica exposure were key risk factors for asthma and pneumoconiosis. During the pandemic, the incidence of chronic respiratory diseases increased modestly, but the decline in mortality rates became more pronounced, highlighting the need for sustained global attention and action to address their long-term burden.
Global, regional, and national burden of chronic respiratory diseases and impact of the COVID-19 pandemic, 1990–2023: a Global Burden of Disease study
Oh J.;Kim S.;Yim Y.;Kim M. S.;Zyoud S. H.;Zyoud S. H.;Zoghi G.;Zitoun O. A.;Zielinska M.;Zia H.;Zhumagaliuly A.;Bin Zhu;Zhou J.;Zhong C. C.;Zhong A.;Zheng J.;Zhang Z. -J.;Zhang Y.;Zhang J.;Zawiah M.;Zastrozhin M.;Zaki N.;Zakham F.;Yu C.;Youssef M.;Yonemoto N.;Yezli S.;Ye P.;Yaya S.;Yasufuku Y.;Yano Y.;Yadav M. K.;Yadav L.;Xue M.;Xu X.;Xiao L.;Xia Z.;Hanson S. W.;Wubie Y. M.;Wojewodzic M. W.;Willeit P.;Wickramasinghe D. P.;Wicaksana A. L.;Westerman R.;Waqas M.;Waqar A. B.;Wang Y.;Wang X.;Violante F. S.;Villafane J. H.;Villa S.;Verras G. -I.;Veroux M.;Verma M.;Vellingiri B.;Vasankari T. J.;Van den Eynde J.;Usman J. S.;Uppal D.;Upadhyay E.;Unnikrishnan B.;Unim B.;Undurraga E. A.;Umar U. M.;Ullah S.;Ullah I.;Ullah A.;Udoakang A. J.;Tumurkhuu M.;Truyen T. T. T. T.;Tromans S. J.;Tripathy J. P.;Trico D.;Tran T. H.;Tran Q. T. H.;Tran N. H.;Tran J. T.;Topor-Madry R.;Tomo S.;Tiwari V. K.;Tiwari K.;Thirunavukkarasu S.;Sundaram M. T.;Thankappan K. R.;Temsah M. -H.;Temesgen W. A.;Telayneh A. T.;Tavangar S. M.;Tat N. Y.;Tan K. -K.;Tamuzi J. L.;Talaat I. M.;Taiba J.;Abkenar Y. T.;Taha S. R.;Tabish M.;Tabche C.;Tabatabaeizadeh S. -A.;Tabatabaei S. M.;Szarpak L.;Swain C. K.;Suresh V.;Sun Z.;Sun J.;Subramaniyan V.;Stockfelt L.;Steiropoulos P.;Srichawla B. S.;Spearman S.;Spartalis M.;Soyiri I. N.;Soriano J. B.;Sorensen R. J. D.;Soraneh S.;Sood A.;Soliman S. S. M.;Solikhah S.;Solanki S.;Sokhan A.;Sobia F.;Skryabina A. A.;Sinto R.;Sinha M. K.;Singh S.;Singh K.;Singh J. A.;Singh H.;Singh B.;Singh A.;Rodrigues Silva L. M. L.;Sidiq M.;Siddig E. E.;Si Y.;Shrestha S.;Shool S.;Eshkiki Z. S.;Shittu A.;Shigematsu M.;Shiferaw D.;Shetty P. K.;Shetty P. H.;Sherchan S. P.;Shenoy R. R.;Shastry R. P.;Sharma V.;Sharma M.;Rad J. S.;Sharifan A.;Sharfaei S.;Sharew N. T.;Shamsutdinova A.;Shamsi A.;Shamshirgaran M. A.;Shams-Beyranvand M.;Shamim M. A.;Shakeri A.;Shaikh M. A.;Shahwan M. J.;Shahid S.;Shaharudin S.;Shahab M.;Shafie M.;Sha'aban A.;Sethi Y.;Serban D.;Sengupta P.;Sendekie A. K.;Selvaraj S.;Sedighi M.;Schneider I. J. C.;Schinckus C.;Schaarschmidt B. M.;Sayeed A.;Saya G. K.;Sawhney M.;Saulam J.;Satpathy M.;Sathyanarayan A.;Sathian B.;Sartorius B.;Sarode S. C.;Sarode G. S.;Saravanan A.;Jose B. P. S.;Santric-Milicevic M. M.;Sankar S.;Samy A. M.;Sami W.;Samargandy S.;Samaranayake J. E.;Salimi S.;Salemcity A. J.;Saleh M. A.;Salaroli L. B.;Sajid M. R.;Sajib R. U. Z.;Sajadi S. M.;Sahoo S. S.;Sahoo P. M.;Sahebkar A.;Sharif-Askari N. S.;Sharif-Askari F. S.;Sagoe D.;Saghafi A.;Safari M.;Saeedi M.;Saeed U.;Saeed M.;Saddik B. A.;Sabour S.;Sabet C. J.;Saber-Ayad M. M.;Saah F. I. I.;Saadeddin A.;Runghien T.;Roy S.;Roy S.;Roy P.;Roy N.;Rout H. S.;Rony M. K. K.;Ronfani L.;Rokni M.;Rohilla R.;Roever L.;Rodriguez J. A. B.;da Silva T. P. R.;Rocha H. A. L.;Rezaeian M.;Rezaei N.;Reyes L. F.;Rehman A. U.;Redwan E. M.;Rawal L.;Rawaf S.;Rauniyar S. K.;Rathish D.;Rashidi M. -M.;Rashid A. M.;Rashedi V.;Rao M.;Rani U.;Rancic N.;Ranabhat C. L.;Rana K.;Ramezanzadeh K.;Ramazanu S.;Ramasamy S. K.;Ramasamy C.;Ramadan M. M.;Rajput P.;Rajendran V.;Rajan A. K.;Rajaa S.;Raina S. K.;Rahmanian M.;Rahman M. A.;Rahman M.;Rahman M. H. U.;Rahman M. M.;Rahimi Z.;Rafiei A.;Radhakrishnan V.;Deepthi R.;Qiu J. -Y.;Qazi A. S.;Qasim N. H.;Puvvula J.;Prates E. J. S.;Prashant A.;Pourshams A.;Pourghazi F.;Postma M. J.;Avudaiappan A. P.;Polibin R. V.;Poddighe D.;Philip A. K.;Pham T.;Pham H. N.;Petermann-Rocha F. E.;Perna S.;Perianayagam A.;Peprah P.;Pepito V. C. F.;Pedersini P.;Paudel U.;Patoulias D.;Patil S.;Passera R.;Pasovic M.;Parvar S. Y.;Park S.;Park E. -K.;Parikh R. R.;Parija P. P.;Papadopoulou P.;Panos L. D.;Panos G. D.;Pandi-Perumal S. R.;Panda-Jonas S.;Padron-Monedero A.;A M. P.;Oyelade T.;Ouyahia A.;Osuagwu U. L.;Ortiz-Prado E.;Ortiz A.;Orish V. N.;Ordak M.;Ong S. K.;Omer G. L.;Olatubi M. I.;Olagunju A. T.;Okwute P. G.;Okonji O. C.;Okekunle A. P.;Okeke S. R.;Ojo-Akosile T. R.;Ogundijo O. A.;Ofakunrin A. O. D.;Oduro M. S.;Odetokun I. A.;Oboh M. A.;Oancea B.;Nurrika D.;Nunemo M. H.;Nri-Ezedi C. A.;Nomura S.;Nnaji C. A.;Nikravangolsefid N.;Nikoobar A.;Niknam N.;Khoi Q. N.;Nguyen V. T.;Nguyen P. T.;Thi Hien Nguyen H.;Nguyen D.;Ngunjiri J. W.;Nepal S.;Negoi R. I.;Negoi I.;Negahdary M.;Nazri-Panjaki A.;Nayyar A. K.;Nayak V. C.;Nayak S. G.;Nayak B. P.;Navaratna S. N. K.;Nauman J.;Natto Z. S.;Nasrollahizadeh A.;Nasrollahizadeh A.;Nashwan A. J.;Nascimento G. G.;Davani D. N.;Nargus S.;Swamy S. N.;Nangia V.;Nambi G.;Najdaghi S.;Nainu F.;Naik G.;Naik G. R.;Naghavi P.;Naghavi M.;Myung W.;Muthupandian S.;Mustafa G.;Murray C. J. L.;Murillo-Zamora E.;Munkhsaikhan Y.;Mulita F.;Mukoro G. D.;Mukherjee S.;Muccioli L.;Msherghi A.;Mousavi P.;Mossialos E.;Mosquera F. E. C.;Morawska L.;Moradi Y.;Moradi M.;Ghalibaf A. M.;Monasta L.;Momani S.;Molinaro S.;Mokdad A. H.;Mohsin A.;Mohammed M.;Mohammadzadeh I.;Mohammad A. M.;Mohamed N. S.;Mittal M.;Mittal A.;Misra A. K.;Misganaw A.;Mini G. K.;Nhat Minh L. H.;Minervini G.;Miller T. R.;Mhlanga L.;Mhlanga A.;Mettananda S.;Mettananda C. D. K.;Mestrovic T.;Meretoja T. J.;Meretoja A.;Merati M.;Mentis A. -F. A.;Menezes R. G.;Melese E. B.;Melese A.;Meles H. N.;Meto T. M.;Mehmood A.;Mechili E. A.;McPhail S. M.;May J.;Maugeri A.;Maude R. J.;Mattiello R.;Matozinhos F. P.;Mathur M.;Mathioudakis A. G.;Mathangasinghe Y.;Masoudi A.;Marzouk S.;Marzo R. R.;Marz W.;Martorell M.;Martini S.;Martinez-Guerra B. A.;Marateb H. R.;Marasini B. P.;Manu E.;Mantovani L. G.;Mansouri V.;Mannethodi K.;Manla Y.;Mamun A. A.;Malta D. C.;Malinovschi A.;Malik I.;Mahalleh M.;Madadi F.;Mabrok M.;Ma Z. F.;Luo H.;Lugo A.;Lucchetti G.;Lotufo P. A.;Lopukhov P. D.;Lopez-Gil J. F.;Liu X.;Liu J.;Liu G.;Liu C.;Lin R. -T.;Lin Q.;Lin J.;Lim S. S.;Ligade V. S.;Li W.;Li M. -C.;Li J.;Leong E.;Leivaditis V.;Lee W. -C.;Lee S. W.;Ledda C.;Thanh Le T. D.;Thi Thu Le T.;Hanh Le N. H.;Le H. -H.;Lauriola P.;Latifinaibin K.;Latief K.;Lanfranchi F.;Lan Q.;Lam J.;Lai H.;Lahariya C.;Ladan M. A.;La Vecchia C.;Kyto V.;Kyei-Arthur F.;Kurniasari M. D.;Kurmi O. P.;Kurmanova A.;Kunutsor S. K.;Kundu S.;Kumar R.;Kumar J.;Kumar D.;Kulimbet M.;Kuitunen I.;Kuddus M.;Kritikos N.;Krishan K.;Kothari N.;Kostev K.;Korzh O.;Korshunov V. A.;Koomson I.;Kompani F.;Kolahi A. -A.;Knibbs L. D.;Kivimaki M.;Kisa S.;Kisa A.;Kinati T.;Kimokoti R. W.;Kim Y. J.;Kim K.;Khosravi M.;Khidri F. F.;Khatatbeh M. M.;Khatab K.;Khanal V.;Khan M. A. B.;Khan M. J.;Khan M.;Khan M. N.;Khamesipour F.;Khalilian A.;Khalifa H. O.;Khajuria H.;Khader Y. S.;Keiyoro P. N.;Kazemi F.;Kauppila J. H.;Behnagh A. K.;Kanungo S.;Kantar R. S.;Kant S.;Kanmodi K. K.;Kanmiki E. W.;Kankam S. B.;Kanaan S. F.;Kamath R.;Kabito G. G.;Kabir Z.;Kaambwa B.;K V.;Jyoti A.;Joseph N.;Jose J.;Joo T.;Jonas J. B.;Jin W.;Jia Y.;Jha R. P.;Jee S. H.;Jebasingh F. K.;Jayaram S.;Jayapal S. K.;Jawaid T.;Javankiani S.;Jakovljevic M.;Jaiswal V.;Jain N.;Jahrami H.;Jafarzadeh A.;Jacob L.;J V.;Iyer M.;Iyasu A. N.;Ispayeva Z. B.;Ismail N. E.;Islam M. R.;Isa M. A.;Iqhrammullah M.;Inok A.;Immurana M.;Ilic M. D.;Ilic I. M.;Ilesanmi O. S.;Ikuta K. S.;Ibrayeva A.;Ibitoye S. E.;Iavicoli I.;Hwang B. -F.;Huynh H. -H.;Huy L. D.;Husseiny M. I.;Hussein N. R.;Hussain J.;Hushmandi K.;Hundie T. G.;Humayun A.;Huang J.;Hsieh V. C. -R.;Hostiuc S.;Hosseinzadeh M.;Hossain M. B.;Hossain S.;Horita N.;Holla R.;Hoang M.;Hiraike Y.;Hemmati M.;Helfer B.;Heibati B.;He W. -Q.;He J.;Haubold J.;Hassan S.;Hassan N.;Hasanpour-Dehkordi A.;Hasani H.;Hasan M. J.;Hasan M. K.;Haro J. M.;Hargono A.;Hanna F.;Han C.;Hammoud A.;Hamdy N. M.;Halwani R.;Haller S.;Haghmorad D.;Hadei M.;Habibzadeh F.;Gutierrez-Murillo R. S.;Gupta V. K.;Gupta V. B.;Gupta R.;Gupta L.;Gupta B.;Gupta A. K.;Guo C.;Gunawardane D. A.;Gulati S.;Guicciardi S.;Gubari M. I. M.;Guarducci G.;Guan Z.;Grover A.;Grivna M.;Grada A.;Goodridge A.;Goodarzian M.;Golechha M.;Girmay A. A.;Gillum R. F.;Gil A. U.;Ghuge A.;Ghotbi E.;Gholamrezanezhad A.;Gholamalizadeh M.;Gheno G.;Ghazy R. M.;Ghamari S. -H.;Ghadimi D. J.;Getie M.;Gebregergis M. W.;Gautam R. K.;Gatzioufas Z.;Ganesan B.;Gandhi A. P.;Gallus S.;Gaipov A.;Gadanya M. A.;Sridevi G.;Fu J.;Fotouhi M.;Foschi M.;Fortuna D.;Fornari A.;Fonzo M.;Folayan M. O.;Fischer F.;Ferreira N.;Ferrara P.;Fauk N. K.;Fatima Z.;Fasina M. M.;Fasihi K.;Farsakoury R.;Farrokhpour H.;Faro A.;Farghaly M. A.;Farahmand M.;Fakhradiyev I. R.;Faiz R.;Fahim A.;Fagbamigbe A. F.;Fadaka A. O.;Esmaeili S. V.;Eslami M.;Eslami M.;Bin Emran T.;Emeto T. I.;Eltaha C.;Elsohaby I.;Elhadi M.;Elemam N. M.;El-Ashker S.;Eladl M. A.;Abdou El Meligy O. A.;El Bayoumy I. F.;Ekundayo T. C.;Ejaz T.;Sedeh A. E.;Eghbali F.;Effendi D. E.;Edinur H. A.;Ebrahimi H.;E'mar A. R.;Dutta S.;Dsouza V. S.;Dowou R. K.;Doshi O. P.;Dohare S.;Phuong Do T. H.;Chi Do T.;Diaz M. J.;Diaz D.;Dianatinasab M.;Di Pumpo M.;Dhimal M.;Dharmaratne S. D.;Dhane A. S.;Dhama K.;Dhali A.;Dey R.;Devegowda D.;Devarakonda P. K.;Devanbu V. G. C.;Delgado-Saborit J. M.;Dassah C.;Dascalu A. M.;Darcho S. D.;Dalal K.;Dai Z.;Dai X.;Dai S.;Dadras O.;Dababo N.;Gomes da Silva A.;Cruz-Martins N.;Conde J.;Cohen A. J.;Chutiyami M.;Chung S.;Chukwu I. S.;Chuang T. -W.;Chu D. -T.;Christopher D. J.;Chowdhury S.;Choudhari S. G.;Chong Y. Y.;Chitheer A.;Chirinos-Caceres J. L.;Ching P. R.;Chi G.;Chew N. W. S.;Cheng E. T. W.;Chen S.;Chen H.;Chen H.;Chaudhary A. A.;Chandrasekar E. K.;Chan J. S. K.;Chakraborty S.;Chakraborty C.;Cerin E.;Cenderadewi M.;Cegolon L.;Castaneda-Orjuela C. A.;Castaldelli-Maia J. M.;Capodici A.;Campos-Nonato I.;Camera L. A.;Calina D.;Barsbay M. C.;Butt Z. A.;Butt N. S.;Bustanji Y.;Bunare T. S.;Brenner H.;Boyko E. J.;Bouaoud S.;Borhany H.;Bolarinwa O. A.;Bhatti J. S.;Bhargava A.;Bhardwaj P.;Bhagavathula A. S.;Bhadoria A. S.;Beyene K. A.;Bettencourt P. J. G.;Bernstein R. S.;Benzian H.;Bemanalizadeh M.;Beloukas A.;Bello O. O.;Bello M. B.;Belayneh A. G.;Behzadi P.;Bayleyegn N. S.;Tork M. A. B.;Bastan M. -M.;Basri R.;Basharat Z.;Barqawi H. J.;Bardhan M.;Barac A.;Baig A. A.;Badar M.;Babu G. R.;Babandi Z. S.;Aziz S. A.;Ayana L. A. A.;Ausloos M.;Attia E. F.;Atreya A.;Assefa D. Z.;Asiamah-Asare B. K. Y.;Ashraf T.;Ashraf M. A. B.;Ashames A.;Asghariahmadabad M.;Asgedom A. A.;Arumugam A.;Aruleba I. T.;Arooj M.;Armocida B.;Areda D.;Aravkin A. Y.;Arafat M.;Arafa E. A.;Arabloo J.;Apostol G. L. C.;Anyasodor A. E.;Anwar S.;Anvari S.;Anuoluwa I. A.;Anuoluwa B. S.;Ansari S.;Ansari M. T.;Ansar A.;Anil A.;Anderson M.;Ancuceanu R.;Amu H.;Amin A.;Amatya I.;Amani R.;Alzoubi K. H.;Alzoubi A.;Alyahya M. S. I.;Aly H.;Al-Worafi Y. M.;Al-Wardat M.;Alwafi H.;Alvis-Guzman N.;Alvi F. J.;Altirkawi K. A.;Al-Tawfiq J. A.;Altartoor K.;Altaf A.;Altaany Z.;Alshahrani N. Z.;Alsabri M. A.;Alrousan S. M.;Alrawashdeh A.;Alqarni A. A.;Alqahtani J. S.;Alomari M. A.;Alnaeem M. M.;Al-Mekhlafi H. M.;Al-Marwani S.;Aljunid S. M.;Aljofan M.;Al-Jabi S. W.;Alif S. M.;Al-Ibraheem A.;Ali W.;Ali S. S.;Ali R.;Ali M. U.;Ali M. D.;Ali E. A.;Alhalaiqa F. N.;Al-Gheethi A. A. S.;Algammal A. M.;Al-Eyadhy A.;Al-amer R. M.;Alam N.;Alam M. K.;Alam K.;Al-Ajlouni Y.;Alajlani M. M.;Hasan S. M. A.;Hamad H. A.;Akrami A. E.;Akkaif M. A.;Akinosoglou K.;Akhmedullin R.;Ajadi A. A.;Ahmed S. A.;Ahmed S. M.;Ahmed O.;Ahmed M.;Ahmed I.;Ahmed H.;Ahmed A.;Ahmadi A.;Ahmad S.;Ahmad S.;Ahmad M. M.;Ahmad A.;Agyemang-Duah W.;Agrawal A.;Afrooghe A.;Afrashteh F.;Afolabi R. F.;Afolabi A. A.;Adnani Q. E. S.;Adhikary R. K.;Adhikari K.;Adha R.;Adeyeoluwa T. E.;Adetunji C. O.;Adekanmbi V.;Adegboye O. A.;Addo I. Y.;Adane M. M.;Acuna J. M.;Abu-Zaid A.;Aburuz S.;Abukhadijah H. J.;Abu-Gharbieh E.;Abubakar I. J.;Farha R. K. A.;Abtahi D.;Abreu L. G.;Abouzid M.;Abolhassani H.;Aboagye R. G.;Zuniga R. A. A.;Abebaw N.;Abdullahi A.;Abdulah D. M.;Abdollahifar M. -A.;Abdi P.;Abdelmagied M. H.;Abdelkader A.;ElHafeez S. A.;Abd Al Magied A. H. A.;Abbasian M.;Aalruz H.;Jabbar A. A. J.;Il Shin J.;Hay S. I.;Il Shin J.;Yon D. K.
2026
Abstract
Chronic respiratory diseases, including chronic obstructive pulmonary disease (COPD), asthma, pneumoconiosis, interstitial lung disease (ILD) and pulmonary sarcoidosis, are major global causes of mortality and morbidity. Although the COVID-19 pandemic has influenced acute respiratory health, its impact on chronic respiratory conditions remains unclear. We estimated the global, regional and national burden of chronic respiratory diseases from 1990 to 2023, including risk factors, and evaluated how these burdens have shifted during the COVID-19 pandemic using the Global Burden of Disease Study 2023. In 2023, chronic respiratory diseases accounted for 569.2 million (95% uncertainty interval (UI), 508.8-639.8) cases and 4.2 million (3.6-5.1) deaths. The age-standardized death rate declined by 25.7% globally from 1990 to 2023 despite an increase in ILD and pulmonary sarcoidosis. Mortality declined in younger males, especially for asthma, whereas older adults experienced a rise in ILD and pulmonary sarcoidosis. Smoking was the primary risk factor for COPD, whereas high body mass index and silica exposure were key risk factors for asthma and pneumoconiosis. During the pandemic, the incidence of chronic respiratory diseases increased modestly, but the decline in mortality rates became more pronounced, highlighting the need for sustained global attention and action to address their long-term burden.
Descrizione: . Global, regional, and national burden of chronic respiratory diseases and impact of the COVID-19 pandemic, 1990–2023: a Global Burden of Disease study
I documenti in IRIS sono protetti da copyright e tutti i diritti sono riservati, salvo diversa indicazione.
Utilizza questo identificativo per citare o creare un link a questo documento: https://hdl.handle.net/20.500.14243/568783
Citazioni
ND
3
ND
social impact
Conferma cancellazione
Sei sicuro che questo prodotto debba essere cancellato?
simulazione ASN
Il report seguente simula gli indicatori relativi alla propria produzione scientifica in relazione alle soglie ASN 2023-2025 del proprio SC/SSD. Si ricorda che il superamento dei valori soglia (almeno 2 su 3) è requisito necessario ma non sufficiente al conseguimento dell'abilitazione. La simulazione si basa sui dati IRIS e sugli indicatori bibliometrici alla data indicata e non tiene conto di eventuali periodi di congedo obbligatorio, che in sede di domanda ASN danno diritto a incrementi percentuali dei valori. La simulazione può differire dall'esito di un’eventuale domanda ASN sia per errori di catalogazione e/o dati mancanti in IRIS, sia per la variabilità dei dati bibliometrici nel tempo. Si consideri che Anvur calcola i valori degli indicatori all'ultima data utile per la presentazione delle domande.
La presente simulazione è stata realizzata sulla base delle specifiche raccolte sul tavolo ER del Focus Group IRIS coordinato dall'Università di Modena e Reggio Emilia e delle regole riportate nel DM 589/2018 e allegata Tabella A. Cineca, l'Università di Modena e Reggio Emilia e il Focus Group IRIS non si assumono alcuna responsabilità in merito all’uso che il diretto interessato o terzi faranno della simulazione. Si specifica inoltre che la simulazione contiene calcoli effettuati con dati e algoritmi di pubblico dominio e deve quindi essere considerata come un mero ausilio al calcolo svolgibile manualmente o con strumenti equivalenti.
